25 februari 2018 | Anne Veinberg, Ere Lievonen, m.m.v. Ernestine Stoop

Fokker-orgelconcert | 25-02-2018 - 11.00 uur | Kleine Zaal - Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam

Fokker versus Carrillo

Julián Carrillo (1875-1965) en Adriaan Fokker (1887-1972) hebben beiden hun leven gewijd aan microtonen, maar zij kwamen ieder uit op een geheel ander toonsysteem. De Mexicaan Carrillo, die Fokker in 1958 heeft ontmoet tijdens het UNESCO-congres in Parijs, verdeelde het octaaf in 96 minieme stapjes, het Sonido-trece-systeem (de dertiende toon) genaamd. Voor al zijn inspanningen op dit gebied kreeg hij tijdens zijn leven zeer veel erkenning, waaronder zelfs een nominatie voor de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 1950. Fokker daarentegen verdeelde het octaaf in 31 kleine stapjes per octaaf, gebaseerd op de middentoonstemming en de ideeën van Christiaan Huygens. Deze twee systemen zijn op papier onverenigbaar en toch blijken de instrumenten die speciaal voor deze twee verschillende stemmingen zijn gebouwd in de praktijk wonderwel goed samen te kunnen klinken. Zo wijken de tonen van het 31-toonsorgel onhoorbaar weinig af van 31 best overeenkomstige tonen op de 96-toonspiano, ofwel de Carrillo-piano, die ook in het bezit is van Stichting Huygens-Fokker en bespeeld zal worden door pianiste Anne Veinberg. Bijzonder is ook dat de bekende harpiste Ernestine Stoop dit concert te gast zal zijn met haar zeldzame Carrillo-harp. Zij liet dit instrument, dat feitelijk meer op een citer lijkt, speciaal voor zichzelf bouwen. Het Fokker-orgel zal worden bespeeld door de zeer ervaren vaste organist Ere Lievonen. Op het programma staat onder andere een geraffineerd nieuw werk van Sander Germanus voor Carrillo-piano en Fokker-orgel, getiteld ‘Morpheus’. Verder zullen er composities uit het repertoire van deze bijzondere microtonale instrumenten gespeeld worden, waaronder ook werkjes van zowel Fokker als Carrillo. De strijd tussen de twee microtonale systemen zal zich ook vertalen in een spectaculaire impro-battle, uitgevoerd door de musici tezamen.

Anne Veinberg, Carrillo-piano | Ere Lievonen, Fokker-orgel | m.m.v. Ernestine Stoop, Carrillo-harp